|
Παρουσιάζοντας την προσέγγιση του Cedefop για τη διευκόλυνση της μετάβασης στην εργασία και τη σημασία της για το YouthPioneer
Πώς μπορούν οι νέοι και οι νέες που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης να πλησιάσουν την αγορά εργασίας με τρόπο υποστηρικτικό, ρεαλιστικό και ουσιαστικό; Αυτό το ερώτημα βρίσκεται στο επίκεντρο πολλών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών που εργάζονται με νέους NEET. Είναι επίσης ένα από τα βασικά ερωτήματα πίσω από το YouthPioneer.
Ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς για αυτή τη συζήτηση είναι η προσέγγιση παρέμβασης του Cedefop “Easing transitions into work”, η οποία δημοσιεύεται στο πλαίσιο του VET toolkit for empowering NEETs. Η δημοσίευση συγκεντρώνει πρακτικές κατευθύνσεις για την υποστήριξη της μετάβασης των νέων προς την απασχόληση, με ιδιαίτερη έμφαση στον επαγγελματικό προσανατολισμό, τη μάθηση στον χώρο εργασίας, τη συμμετοχή των εργοδοτών, τις θετικές εργασιακές εμπειρίες και την ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων.
Το παρόν άρθρο του YouthPioneer αποτελεί μια εισαγωγική παρουσίαση της δημοσίευσης του Cedefop. Δεν αντικαθιστά την αρχική πηγή· αντίθετα, αναδεικνύει γιατί η δημοσίευση είναι σημαντική για την κοινότητα του YouthPioneer και συνδέει τα βασικά της μηνύματα με το έργο του YouthPioneer στο mentoring, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη μάθηση στο χώρο εργασίας και το σχεδιασμό έργων.
Χτίζοντας γέφυρες ανάμεσα στους νέους, τη μάθηση και τον κόσμο της εργασίας
Για πολλούς νέους NEET, η είσοδος στην αγορά εργασίας δεν είναι μόνο θέμα κατάλληλων προσόντων. Μπορεί επίσης να συνδέεται με περιορισμένη επαγγελματική εμπειρία, έλλειψη δικτύων, αβεβαιότητα σχετικά με τις επαγγελματικές επιλογές, χαμηλή αυτοπεποίθηση ή περιορισμένη γνώση των προσδοκιών των εργοδοτών.
Η παραδοσιακή εκπαίδευση στην αίθουσα μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά συχνά δεν αρκεί από μόνη της. Οι νέοι μπορεί επίσης να χρειάζονται ευκαιρίες για να διερευνήσουν τα δυνατά τους σημεία, να κατανοήσουν τα ενδιαφέροντά τους, να αναπτύξουν πρακτικές δεξιότητες και να αποκτήσουν εμπειρίες σε πραγματικά εργασιακά περιβάλλοντα.
Γι’ αυτό η μετάβαση από τη μάθηση στην απασχόληση πρέπει να γίνεται αντιληπτή ως μια διαδρομή και όχι ως ένα μεμονωμένο γεγονός. Το YouthPioneer ακολουθεί αυτή τη λογική συνδυάζοντας mentoring, ανάπτυξη δεξιοτήτων, μάθηση στο χώρο εργασίας και σχεδιασμό έργων, ώστε οι νέοι να μπορούν να μετακινηθούν σταδιακά από τον προσωπικό αναστοχασμό και την προετοιμασία στην εμπειρία και τη δράση.
Μαθαίνοντας μέσα από την πράξη: σύνδεση δεξιοτήτων με πραγματική εμπειρία
Ένα από τα πιο ισχυρά μηνύματα της προσέγγισης του Cedefop είναι η σημασία της μάθησης στο χώρο εργασίας. Για τους νέους NEET, η μάθηση μέσα ή κοντά σε ένα πραγματικό εργασιακό περιβάλλον μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Τους βοηθά να κατανοήσουν πώς λειτουργούν οι χώροι εργασίας, πώς συνεργάζονται οι ομάδες, πώς οργανώνονται οι εργασίες και πώς πραγματοποιείται η επαγγελματική επικοινωνία.
Η μάθηση στο χώρο εργασίας υποστηρίζει επίσης την ανάπτυξη οριζόντιων δεξιοτήτων, όπως η επικοινωνία, η ομαδική εργασία, η διαχείριση χρόνου, η επίλυση προβλημάτων και η προσαρμοστικότητα. Αυτές οι δεξιότητες είναι σημαντικές σε πολλούς τομείς και συχνά γίνονται πιο κατανοητές και ενισχύονται πιο αποτελεσματικά μέσα από την πράξη παρά μόνο μέσα από τη θεωρία.
Αυτή η αρχή βρίσκεται στον πυρήνα του YouthPioneer Learning Model. Μέσα από τη Μάθηση στον χώρο εργασίας, οι νέοι συμμετέχοντες συνδέουν την εμπειρία της εκπαίδευσης και του mentoring με πραγματικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις και φορείς της κοινότητας. Μπορούν να παρατηρούν ανάγκες, να κατανοούν προκλήσεις και να αρχίζουν να βλέπουν πώς οι δικές τους ιδέες και δεξιότητες μπορούν να είναι χρήσιμες στην πράξη.
Η καθοδήγηση πρέπει να ξεκινά από τον ίδιο τον νέο
Μια επιτυχημένη μετάβαση στην εργασία ξεκινά με την κατανόηση του ανθρώπου πίσω από το βιογραφικό. Οι νέοι έχουν διαφορετικά υπόβαθρα, εμπειρίες, ενδιαφέροντα και φιλοδοξίες. Κάποιοι μπορεί να έχουν ήδη προσόντα, αλλά να αισθάνονται ανασφάλεια για την είσοδό τους σε έναν χώρο εργασίας. Άλλοι μπορεί ακόμη να διερευνούν ποια επαγγελματική διαδρομή θα τους ταίριαζε. Άλλοι μπορεί να χρειάζονται υποστήριξη για να αναγνωρίσουν δεξιότητες που ήδη έχουν, αλλά δεν ξέρουν ακόμη πώς να τις περιγράψουν ή να τις αξιοποιήσουν.
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός και το mentoring μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να θέσουν σημαντικά ερωτήματα: Ποια είναι τα δυνατά μου σημεία; Τι είδους εργασιακό περιβάλλον θα μου ταίριαζε; Ποιες δεξιότητες θέλω ή χρειάζεται να αναπτύξω; Ποιες ευκαιρίες υπάρχουν γύρω μου; Τι είδους μέλλον θέλω να χτίσω;
Αυτά τα ερωτήματα βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο του YouthPioneer. Μέσα από τον ατομικό σχεδιασμό, το mentoring και το Skills Assessment Tool, οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται να αναστοχαστούν πάνω στις ικανότητες, τις ανάγκες και τα επόμενα βήματά τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι νέοι δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως αποδέκτες υποστήριξης, αλλά ως ενεργοί συμμετέχοντες στη διαμόρφωση της δικής τους μαθησιακής και επαγγελματικής διαδρομής.
Οι εργοδότες και οι τοπικοί οργανισμοί είναι μέρος της λύσης
Οι νέοι δεν μπορούν να χτίσουν μόνοι τους μια γέφυρα προς την αγορά εργασίας. Εργοδότες, τοπικές επιχειρήσεις, ΜΚΟ, οργανώσεις νεολαίας, δημόσιες αρχές και φορείς της κοινότητας έχουν όλοι ρόλο να διαδραματίσουν.
Η δημοσίευση του Cedefop υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στους εργοδότες και τους οργανισμούς που υποστηρίζουν τους νέους. Μια τέτοια συνεργασία μπορεί να μειώσει τα εμπόδια και για τις δύο πλευρές: οι νέοι αποκτούν πρόσβαση σε πραγματικές ευκαιρίες, ενώ οι εργοδότες μπορούν να ανακαλύψουν νέα ταλέντα, να συμβάλουν στην κοινωνική ένταξη και να κατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες και τις δυνατότητες των νέων NEET.
Για το YouthPioneer, αυτή η πολυ-παραγοντική προσέγγιση είναι ουσιαστική. Το έργο φέρνει κοντά νέους, youth workers, μέντορες, επιχειρήσεις, τοπικές αρχές και οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας. Αυτή η συνεργασία βοηθά στη δημιουργία πιο υποστηρικτικών τοπικών οικοσυστημάτων, όπου η μάθηση στο χώρο εργασίας δεν είναι μια μεμονωμένη τοποθέτηση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης δομής υποστήριξης.
Μια θετική πρώτη εμπειρία μπορεί να αλλάξει πολλά
Για ορισμένους νέους, η μάθηση στο χώρο εργασίας μπορεί να είναι η πρώτη άμεση εμπειρία τους από την επαγγελματική ζωή. Αυτή η πρώτη εμπειρία μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν την εργασία, τον εαυτό τους και το πόση αυτοπεποίθηση αισθάνονται για να συνεχίσουν τη διαδρομή τους προς την απασχόληση.
Μια θετική εμπειρία μπορεί να αυξήσει το κίνητρο, να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και να βοηθήσει τους νέους να κατανοήσουν ότι έχουν κάτι πολύτιμο να προσφέρουν. Αντίθετα, μια εμπειρία χωρίς κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να ενισχύσει την ανασφάλεια ή την αποθάρρυνση.
Γι’ αυτό η ποιότητα είναι εξίσου σημαντική με την πρόσβαση. Οι νέοι χρειάζονται σαφή καθήκοντα, ένα φιλόξενο περιβάλλον, τακτική ανατροφοδότηση και κάποιον στον οποίο μπορούν να απευθυνθούν όταν προκύπτουν ερωτήσεις ή δυσκολίες. Στο YouthPioneer, το mentoring δεν είναι επομένως μια επιπλέον δραστηριότητα δίπλα στη μάθηση στο χώρο εργασίας. Είναι μέρος της ίδιας διαδρομής, υποστηρίζοντας τους νέους πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εργασιακή τους εμπειρία.
Από την ολοκλήρωση εργασιών στη δημιουργία λύσεων
Μια ακόμη σημαντική διάσταση της διευκόλυνσης της μετάβασης στην εργασία είναι η ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων. Η επιχειρηματικότητα δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτή μόνο ως ίδρυση μιας επιχείρησης. Αφορά επίσης την πρωτοβουλία, τη δημιουργικότητα, την υπευθυνότητα, την επίλυση προβλημάτων και την ικανότητα μετατροπής ιδεών σε δράση.
Αυτές οι δεξιότητες είναι πολύτιμες για τους νέους είτε αποφασίσουν να αναζητήσουν εργασία, να συνεχίσουν να μαθαίνουν, να ξεκινήσουν ένα project ή να διερευνήσουν την αυτοαπασχόληση. Μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να γίνουν πιο ενεργοί στη σταδιοδρομία τους και καλύτερα προετοιμασμένοι να ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Εδώ το YouthPioneer προσθέτει ένα διακριτό στοιχείο: τον σχεδιασμό έργων. Οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται όχι μόνο να παρατηρούν έναν χώρο εργασίας, αλλά και να σκέφτονται πραγματικές ανάγκες και πιθανές λύσεις. Μέσα από τον σχεδιασμό έργων και την προετοιμασία pitch, οι νέοι μπορούν να μετατρέψουν τη μαθησιακή τους εμπειρία σε ιδέες, προτάσεις και σε δυνατότητα δράσης.
Χτίζοντας μια διαδρομή, όχι απλώς βρίσκοντας δουλειά
Η μετάβαση στην απασχόληση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μία μόνο στιγμή. Ένας νέος μπορεί να χρειάζεται αρκετά βήματα πριν φτάσει σε βιώσιμη απασχόληση: να ανακαλύψει ενδιαφέροντα, να λάβει καθοδήγηση, να αναπτύξει δεξιότητες, να αποκτήσει πρακτική εμπειρία, να χτίσει επαγγελματικά δίκτυα και σταδιακά να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του.
Γι’ αυτό οι αποτελεσματικές πρωτοβουλίες για την απασχόληση των νέων χρειάζεται να δημιουργούν διαδρομές και όχι μεμονωμένες παρεμβάσεις. Στο YouthPioneer, το mentoring, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η μάθηση στο χώρο εργασίας, ο σχεδιασμός έργων και η επαγγελματική εμπειρία αποτελούν συνδεδεμένα στάδια της ίδιας διαδικασίας.
Κάθε στάδιο μπορεί να ενισχύσει τα υπόλοιπα. Η καθοδήγηση μπορεί να βοηθήσει τους νέους να κάνουν καλύτερες επιλογές. Η πρακτική εμπειρία μπορεί να αναδείξει νέα δυνατά σημεία και μαθησιακές ανάγκες. Η εργασία πάνω σε ένα project μπορεί να χτίσει αυτοπεποίθηση και πρωτοβουλία. Το mentoring μπορεί να βοηθήσει τους συμμετέχοντες να αναστοχαστούν, να προσαρμοστούν και να σχεδιάσουν τα επόμενα βήματά τους.
Οι νέοι πρέπει να είναι ενεργοί συμμετέχοντες στο μέλλον τους
Η υποστήριξη των νέων NEET δεν σημαίνει ότι άλλοι αποφασίζουν για το μέλλον τους. Σημαίνει ότι δημιουργούμε τις συνθήκες μέσα στις οποίες μπορούν να το αναλάβουν οι ίδιοι.
Οι νέοι χρειάζονται πρόσβαση σε ευκαιρίες, αλλά χρειάζεται επίσης να ακούγονται. Οι φιλοδοξίες, οι ιδέες και οι εμπειρίες τους πρέπει να επηρεάζουν την υποστήριξη που λαμβάνουν. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η εξατομικευμένη καθοδήγηση, το mentoring και ο αναστοχασμός είναι τόσο σημαντικά.
Το YouthPioneer επιδιώκει να ενδυναμώσει τους νέους όχι απλώς ώστε να προσαρμοστούν στην αγορά εργασίας, αλλά ώστε να γίνουν ενεργοί συμμετέχοντες στη διαμόρφωση της δικής τους επαγγελματικής διαδρομής και να συμβάλουν στις κοινότητες γύρω τους.
Μια κοινή ευθύνη
Η δημιουργία ισχυρότερων διαδρομών προς την απασχόληση είναι μια κοινή ευθύνη. Οι νέοι φέρνουν ταλέντο, δημιουργικότητα και δυναμικό. Οι youth workers και οι μέντορες παρέχουν καθοδήγηση και ενθάρρυνση. Οι εργοδότες ανοίγουν χώρους για πρακτική μάθηση. Οι δημόσιοι φορείς μπορούν να δημιουργήσουν υποστηρικτικά πλαίσια. Οι κοινότητες μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία δικτύων μέσα στα οποία οι νέοι αισθάνονται ότι ανήκουν.
Όταν αυτοί οι φορείς συνεργάζονται, η μετάβαση στην απασχόληση γίνεται κάτι περισσότερο από μια διαδικασία πρόσληψης. Γίνεται μια ευκαιρία για την οικοδόμηση αυτοπεποίθησης, δεξιοτήτων, σχέσεων και αίσθησης σκοπού.
Αυτού του είδους τη μετάβαση επιδιώκει να υποστηρίξει το YouthPioneer: όχι απλώς ένα πρώτο βήμα προς την εργασία, αλλά μια ισχυρότερη διαδρομή προς ένα βιώσιμο και ουσιαστικό μέλλον.
Διαβάστε τη δημοσίευση του Cedefop
Προσκαλούμε τους αναγνώστες, τους εταίρους και τους ενδιαφερόμενους-υποστηρικτές του YouthPioneer να εξερευνήσουν την αρχική προσέγγιση παρέμβασης του Cedefop “Easing transitions into work”. Η δημοσίευση προσφέρει χρήσιμες ιδέες για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση διαδρομών υποστήριξης που βοηθούν τους νέους NEET να πλησιάσουν την απασχόληση μέσα από καθοδήγηση, πρακτική μάθηση, συμμετοχή εργοδοτών και ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων.
Το YouthPioneer χτίζει πάνω στις ίδιες αρχές στην πράξη, δουλεύοντας σε έξι χώρες για να υποστηρίξει τους νέους να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, να αναπτύξουν δεξιότητες και να συνδεθούν με πραγματικές ευκαιρίες.
Πηγή και περαιτέρω ανάγνωση
- Cedefop. “Easing transitions into work”. VET toolkit for empowering NEETs. European Centre for the Development of Vocational Training. Available at:
https://www.cedefop.europa.eu/en/tools/neets/intervention-approaches/easing-transitions-work